Waterwerk: Onderzoek naar waterbesparende irrigatietechnieken

Water voor landbouw
Nederland

Door klimaatverandering komen extreme weersomstandigheden steeds vaker voor. De landbouw ondervindt daarvan problemen: zowel wateroverlast als watertekort leiden in Nederland tot complicaties. Tegelijkertijd staat de beschikbaarheid van zoetwater met name in de zomer onder druk. Het is dus zaak tijdens droge periodes het aanwezige water zo zuinig en efficiënt mogelijk toe te passen. Het project Waterwerk doet onderzoek naar waterbesparende irrigatietechnieken.

Key takeaways

  • Alternatieve irrigatietechnieken—bovengrondse druppelirrigatie, ondergrondse druppelirrigatie en subirrigatie—bieden kansen voor waterbesparing.
  • Druppelirrigatie onder en boven de grond kunnen nog niet eenvoudig worden toegepast op kleigrond.
  • De nieuwe irrigatietechnieken vergen een omslag in denken en handelen. Zo moeten agrarische ondernemers al aan het begin van een droge periode gaan irrigeren.
  • Het is dus van groot belang om anders te leren denken en meer vooruit te plannen.

Projectgegevens

Start: 2022 – Afgerond: lopend
Ref: 251590 | Status: lopend
Titel: Waterwerk in de Betuwe (2022 – 2026)

Achtergrond

Gangbare irrigatie (met een haspel) leidt tot behoorlijk waterverlies: gemiddeld 25%. Bovendien wordt het water ongelijkmatig verspreid over het land, wat de uiteindelijke opbrengst niet ten goede komt. In het project Waterwerk bij Ecoboerderij de Lingehof doet Acacia Water daarom onderzoek naar waterbesparende irrigatietechnieken voor de akkerbouw. In dit onderzoek worden naast haspelirrigatie drie alternatieve irrigatiesystemen geanalyseerd: bovengrondse druppelirrigatie, ondergrondse druppelirrigatie en subirrigatie.

Het vijfjarige onderzoeksproject wordt uitgevoerd in opdracht van waterbedrijf Vitens en wordt medegefinancierd door de provincie Gelderland, de Hagelunie en BO Akkerbouw. De onderzoeksresultaten van dit project kunnen een belangrijke bron van kennis vormen voor andere provincies die waterbesparende maatregelen in de landbouw willen doorvoeren.

Sensoren voor het meten van meteorologische variabelen.
Oppervlakkige druppelslangen voor irrigatie in de aardappelen.
Buisjes om bodemwater te kunnen monsteren.
Opstelling om watermonsters uit de drainage te nemen
Acacia Water collega's bezig met veldwerk.

Activiteiten

Bij bovengrondse druppelirrigatie worden jaarlijks druppelslangen over het maaiveld aangelegd, die in tijden van droogte water afgeven. Het verdelen van het water is gelijkmatiger dan bij een haspel en kost minder energie. Daartegenover staat dat de jaarlijkse aanleg tijdrovend is en de slangen een korte levensduur hebben.

Bij ondergrondse druppelirrigatie wordt deze tijdrovende klus ondervangen door de slangen onder de diepte van bodembewerking aan te leggen, waar ze decennialang kunnen blijven liggen. De waterafgifte is efficiënt en vindt ter hoogte van de wortels plaats, maar het is nog niet duidelijk of dit systeem ook werkt in zwaardere bodems, zoals kleigrond.

Bevindingen

Uit de eerste onderzoeksresultaten blijkt dat de drie nieuwe irrigatietechnieken nog niet gemakkelijk in te zetten zijn op kleigrond. Door de geringe capillaire opstijging in de zware klei is de mogelijke wateraanvoer richting de wortels sterk afhankelijk van de worteldiepte. Daarnaast vergen de nieuwe technieken een omslag in denken en handelen. Zo moeten agrarische ondernemers al aan het begin van een droge periode gaan irrigeren, omdat de waterafgifte bij deze nieuwe irrigatietechnieken per keer een stuk lager is dan bij haspelirrigatie. Het is dus van groot belang om anders te leren denken en meer vooruit te plannen.

Projectlocaties

Het onderzoek wordt uitgevoerd op de Ekoboerderij de Lingehof in Randwijk, Gelderland. De boerderij hanteert een brede wisselteelt. De bodem op de boerderij bestaat voornamelijk uit zware tot zeer zware klei. In de bodem is een lichte ploegzool aanwezig, die de wortel- en waterpenetratie enigszins beperkt en in scherpe, blokvormige fragmenten uiteenvalt. Deze lichte ploegzool is representatief voor de meeste akkerbouwpercelen in ons land, met name op zwaardere grondsoorten.

Geografische reikwijdte: Lokaal

1
1

Ekoboerderij De Lingehof

Project locatie.

Downloads en links

Waterwerk voor waterbesparende irrigatie Tussenrapportage 2022-2023

Download

In samenwerking met

In opdracht van:

Vitens Provincie Gelderland

Gefinancierd door:

Vitens Provincie Gelderland Hagelunie BO Akkerbouw

Projectpartners:

Acacia Water Louis Bolk Instituut Ekoboerderij De Lingehof Broere Irrigatie Topsector Agri & Food
Opstelling om watermonsters uit de drainage te nemen

Contact

Tessa van Hateren

Hydrologist

+31 6 27 20 86 99
tessa.vanhateren@acaciawater.com
tessa-van-hateren

Gerelateerde onderwerpen

Aardappelen, Droogte, Innovatie, Irrigatie

Projects

Hydrologische modellering voor onderbouwde beslissingen in waterplanning en investeringen

, , , , , , ,
In Jemen is sprake van dalende productiviteit in de landbouw en toenemende ondervoeding onder de bevolking. Dit is het gevolg van de extreme druk op de watervoorraden. Den SWAT-model (Soil Water Assessment Tool) voor het hele stroomgebied geeft eerste schatting van de waterbalans en de belangrijkste hydrologische processen.

CO2-uitstoot tegengaan: modelonderzoek van innovatief veen vernatten

,
In een haalbaarheidsstudie heeft Acacia Water onderzocht in hoeverre een druppelinfiltratiesysteem (DIS) kan bijdragen aan het vernatten van veenbodems en het terugdringen van broeikasgasuitstoot. Deze modellering laat het effect zien van verschillende DIS-varianten op grondwaterstand, bodemvocht, temperatuur en emissies. DIS wordt al succesvol toegepast op landbouwgrond. Voor vernatting van veen is dit nieuw. De effecten op grondwaterstanden, bodemvocht en daarmee op broeikasgasemissie en graslandopbrengst zijn hier nog niet goed bekend en beproefd.

Thriving rangeland ecosystems and water availability in (semi)-arid landscapes

, , ,
Resilient water and rangeland service delivery, in arid and semi-arid lands (ASALs), is the focus of the Kenya Resilient Arid Lands Partnership for Integrated Development Plus (Kenya RAPID+). The program builds on over five-years of learning from the original Kenya RAPID program.
Hydrologische modellering voor onderbouwde beslissingen in waterplanning en...