Dubbele drainage voor zoetwater: van idee tot toepassing

De landbouw in de Nederlandse provincie Zeeland is in veel gevallen afhankelijk van regenwater en zoet grondwater in gebieden zoals duinen en kreekruggen. Tekort aan zoet water blijft een terugkerende uitdaging. In het project ‘Samenwerken voor zoetwater: demonstreren, monitoren en evalueren van innovatieve drainage’ is een nieuw idee van dubbele drainage in de praktijk getest. De resultaten zijn veelbelovend.

Double drainage: drains are superimposed to drain salt (left) and fresh water (right) separately.

Key takeaways

  • Dubbele drainage is een innovatieve techniek om zoetwater te oogsten voor landbouw; drains zijn boven elkaar aangelegd om zout- en zoetwater apart af te voeren.
  • Door tijdens natte periodes zoetwater via dubbele drainage op te vangen, kunnen boeren een nieuwe bron van zoetwater benutten. Dit is essentieel in een regio met structurele zoetwaterschaarste.
  • Monitoring toont aan dat dubbele drainage effectief zout- en zoetwater scheidt, wat een proof of concept biedt en ruimte geeft voor verdere optimalisatie.
  • Samenwerking en financiering zijn cruciaal voor het succes van deze innovatieve ontwikkeling. Het project was een samenwerking tussen overheden, waterdeskundigen en boeren.

Projectgegevens

Gestart: 2021 – Voltooid: 2024
Ref: 251638 | Status: Voltooid
Titel: Samenwerken voor zoetwater: innovatieve drainage demonstreren, monitoren en evalueren

Achtergrond

Het idee van dubbele drainage kwam van de zoon van een boer. Zou dit concept in de praktijk werken? vroeg hij zich af. Na een verkenning bleek dat deze toepassing nog nergens was toegepast.

In dit concept worden drains precies boven elkaar geplaatst en aangesloten op een aparte afvoercollector. Zo wordt de afvoer van zout- en zoetwater gescheiden. Zoetwater kan vervolgens via de ondiepe drainage tijdens natte periodes worden opgevangen. De diepere drainage voert het zoute grondwater af dat naar het oppervlak komt. Zo wordt zoetwater geoogst!

Dit project is een vervolg op het afgeronde project “Samenwerken voor zoetwater”, waarvan de belangrijkste conclusie is dat drainage- en infiltratietechnieken kunnen worden gebruikt om veel meer zoetwater uit de ondergrond te benutten.

Activiteiten

Het model van de innovatie is berekend via simulaties en het resultaat liet zien dat het in theorie zou kunnen werken. Dit resultaat vormde de aanleiding voor dit demonstratieproject. Inmiddels is het idee in de praktijk toegepast op twee locaties bij landbouwbedrijven in Zeeland.

In dit project is ook op een derde locatie een anti-verziltingsdrainage getest, omdat dit type drainage in deze regio nog weinig wordt toegepast. Er is behoefte om meer ervaring met deze techniek op te doen.

Acacia Water adviseerde over de bouw en het ontwerp van het dubbele drainagesysteem. Het monitoren van het water dat uit het drainagesysteem komt, gebeurt samen met Deltares. Er is gemeten op het gebied van de verhouding zout- tot zoetwater, grondwaterstand, bodemvocht en met DUALEM voor terreinconductiviteit.

Bevindingen

De eerste resultaten van het onderzoek tonen een duidelijk verschil in zoutgehalte tussen de verschillende drains in het geval van dubbele drainage. Dit vormt de basis voor een valide aanname dat het dubbele drainagesysteem werkt. Dit is een belangrijke stap richting verdere optimalisatie van dubbele drainage en de ontwikkeling van een nieuwe bron van zoet water voor landbouwbedrijven.

Uit de resultaten van dit project worden ook kerncijfers en richtlijnen voor constructie, beheer en onderhoud ontwikkeld. Deze praktische gegevens bieden meer inzicht in de werking en efficiëntie van deze oplossing.

Projectgebieden

De locatie van dit project is het eiland Schouwen-Duiveland in de Nederlandse provincie Zeeland, op proefpercelen van twee akkerbouwbedrijven in Kerkwerve voor dubbele drainage en een proefperceel in Dreischor voor anti-verziltingsdrainage. De locaties in Kerkwerve worden gekenmerkt door laaggelegen plasgronden met hoge kweldruk en een onrijpe kleilaag dicht onder het oppervlak. Het perceel in Dreischor ligt op iets hoger terrein met betere drainage en een diepere onrijpe kleilaag.

Deze locaties zijn gekozen vanwege hun representativiteit voor verschillende bodem- en hydrologische omstandigheden binnen Zeeland.

1
2
1

Kerkwerve

Project locatie.

2

Dreischor

Project locatie.

Downloads en Links

Er zijn geen downloads of links beschikbaar.

In samenwerking met:

Projects